​Bộ bát bửu trong các cơ sở thờ tự

ộ bát bửu trong các cơ sở thờ tự

Bát bửu (hoặc bát bảo) là bộ đồ thờ bằng gỗ, sơn son thiếp vàng, gồm 8 vũ khí thời cổ, thường bài trí ở gian giữa, trước hậu cung các ngôi đình, đền, miếu, nghè, chùa.
Bát bửu là một trong những kiểu trang trí trong các cơ sở thờ tự của người Trung Hoa, được người Việt tiếp biến và chuyển hóa. Bộ bát bửu ở các không gian thờ tự khác nhau cũng có các mô tip khác nhau, có thể phân ra thành 3 loại. Đó là trong các cơ sở thờ tự của tín ngưỡng dân gian; trong chùa của Phật giáo và trong văn miếu của Nho giáo, đạo quán của Đạo giáo.
* Bộ bát bửu tại cơ sở thờ tự của tín ngưỡng dân gian
Cơ sở thờ tự tín ngưỡng dân gian là các ngôi đình, đền, miếu. Bộ bát bửu ở những nơi thờ tự này thường có: mâu, đao, thương, kích, chấp, chùy, trượng, mác. Chúng được bày ở gian giữa, trước hậu cung theo thế thẳng đứng và cắm trên hai giá (Trường hợp những loại binh khí này được bày trong phủ đường của các viên quan đứng đầu phủ, đầu tỉnh, và bày trên một giá gỗ hình giẻ quạt thì được gọi là bộ chấp kích hay lỗ bộ).

Bát biểu cổ

* Bộ bát bửu trong chùa của Phật giáo
Bộ bát bửu được mô tả dưới các hình thức: lá đề, tù và, tàn lọng, cờ, hoa sen, nậm nước cam lộ, cá và dây kết nút; hoặc: bánh xe pháp, tù và ốc, tàn lọng, hoa sen, chữ “vạn”, độc lư bốn chân, dây kết nút.
Hình tượng lá đề tượng trưng cho sự giác ngộ; hoa sen thể hiện ước muốn về miền cực lạc; bánh xe pháp tượng trưng cho sự nghiệp chuyển pháp luân của đức Phật; chữ “vạn” biểu thị cho sự tốt lành, công đức viên mãn; dây kết nút mang ý nghĩa cuộc đời có nhiều phiền não, cần được cởi bỏ; bình nước cam lộ biểu thị cho sự cứu độ chúng sinh của đức Phật Như Lai. Còn các hình tượng khác, như: tù và ốc, tàn lọng, cá, độc lư bốn chân,… không phải chỉ có ở chùa mà có thể có mặt ở những cơ sở thờ tự khác nữa.

* Bộ bát bửu ở văn miếu của Nho giáo, đạo quán của Đạo giáo
Tại các văn miếu của đạo Nho và đạo quán của Đạo giáo, bộ bát bửu có những đồ vật sau đây:
– Quyển sách: là vật dụng quan trọng nhất của nhà Nho, chứa đựng và chuyển tải tư tưởng của các bậc Thánh hiền, là tượng trưng cho sức mạnh của nhà Nho. Biểu tượng quyển sách bao giờ cũng được đi kèm với cuốn thư, bút lông.
– Đàn: biểu thị cho thú vui tao nhã. Nó thường được đi kèm với bầu rượu, túi thơ.
– Quạt lông: biểu tượng của thú tiêu dao, nhàn tản.
– Khánh: biểu tượng của sự giàu có, thịnh vượng.

Ngoài ra, bộ bát bửu còn có lẵng hoa, ô trám, sáo, tù và, bầu rượu.

Nói chung, dù khác nhau ở mỗi cơ sở thờ tự, bộ bát bửu đều mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thể hiện ý chí, sức mạnh của cộng đồng cũng như năng lực tư duy và cảm quan nghệ thuật tinh tế, khéo léo của người Việt./.