Cách Bảo Quản, Lau Chùi Hoành Phi, Cửa Võng Gỗ Để Luôn Bền Màu, Sáng Bóng
Hoành phi, câu đối và cửa võng không chỉ là những điểm nhấn kiến trúc nghệ thuật tuyệt mỹ mà còn là biểu tượng của lòng thành kính, sự tôn nghiêm trong không gian tâm linh của mỗi gia đình, dòng họ. Tuy nhiên, qua thời gian sử dụng, dưới tác động của khói hương, bụi bẩn và thời tiết, các vật phẩm này rất dễ bị xuống màu, bám két nết đen hoặc xỉn lớp sơn PU, sơn son thếp vàng. Việc vệ sinh và bảo quản đúng cách là vô cùng quan trọng để giữ gìn vẻ đẹp nguyên bản, kéo dài tuổi thọ cho sản phẩm.
Dưới đây là cẩm nang chi tiết giúp không gian thờ cúng luôn giữ được vẻ đẹp trường tồn.
1. Nguyên Nhân Khiến Cửa Võng, Hoành Phi Nhanh Xuống Màu
Khói nhang và sáp nến đây là thủ phạm số một. Khói hương mang theo bụi than li ti và tinh dầu, lâu ngày bay lên và tích tụ tạo thành lớp màng dính chặt lên các chi tiết đục chạm phía trên bàn thờ. Độ ẩm và nhiệt độ thời tiết nồm ẩm đặc trưng hoặc sự thay đổi nhiệt độ đột ngột làm lớp sơn bảo vệ bề mặt gỗ dễ bị rạn nứt, tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển làm xỉn màu gỗ.Hóa chất tẩy rửa mạnh việc sử dụng cồn nồng độ cao, xà phòng hay dung dịch vệ sinh công nghiệp sẽ làm "cháy" lớp sơn PU, làm mất độ bóng hoặc bong tróc lớp vàng thếp.
Quy Trình Vệ Sinh, Bao Sái Chuẩn Xác Không Hại Gỗ. Quá trình lau chùi cần sự tỉ mỉ, kiên nhẫn để không làm xước gỗ hay gãy rụng các chi tiết chạm trổ đục kênh bong mảnh mai.
Bước 1 Làm sạch bụi thô
Tuyệt đối không dùng khăn ướt lau ngay từ đầu. Hãy dùng chổi lông gà loại mềm hoặc cọ sơn sạch (cỡ nhỏ) để phẩy nhẹ nhàng, len lỏi vào các khe kẽ của cửa võng, hoành phi. Với những chi tiết uốn lượn phức tạp như vảy rồng, mai điểu hay cành trúc, cần thao tác thật nhẹ tay.
Bước 2 Lau chùi bằng dung dịch chuyên dụng
Nên sử dụng nước ấm pha chút rượu trắng và gừng giã nhỏ (hoặc nước đun từ lá mùi già). Dung dịch này có khả năng hòa tan tinh dầu khói hương cực tốt, đồng thời mang ý nghĩa thanh tẩy, trừ tà trong phong thủy tâm linh. Dùng khăn cotton thật mềm, nhúng vào dung dịch, vắt kiệt nước (chỉ để lại độ ẩm nhẹ) và lau dọc theo thớ gỗ.
Bước 3 Làm khô bề mặt
Sau khi lau bằng khăn ẩm, bắt buộc phải dùng ngay một chiếc khăn khô, mềm khác để thấm toàn bộ lượng ẩm còn sót lại. Việc để nước đọng trong các kẽ hoa văn sẽ làm tăng nguy cơ nứt nẻ và ẩm mốc.
Bí Quyết Bảo Quản Lâu Dài Từ Thực Tế Chế Tác
Khâu chọn vật liệu ngay từ ban đầu đóng vai trò quyết định đến độ bền màu. Với những không gian sử dụng các chất liệu cao cấp, có độ đanh chắc, nặng và vân đẹp như gỗ Lim hay gỗ đỏ Pachy, quá trình bảo quản sẽ nhàn hơn rất nhiều. Bản chất các dòng gỗ này chịu ngoại lực và thời tiết cực tốt, bề mặt cứng giúp lớp sơn bám cực kỳ chặt, khó bị xỉn màu hay co ngót hơn hẳn các dòng gỗ tạp.
Bên cạnh đó, trong quá trình sử dụng, cần lưu ý. Kiểm soát ánh sáng tránh để hoành phi, cửa võng tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời gắt chiếu qua cửa sổ phòng thờ. Tia UV từ ánh nắng là tác nhân phá hủy lớp màng bảo vệ nhanh chóng nhất.
Vệ sinh định kỳ nên tiến hành quét bụi khô hàng tháng và lau chùi kỹ lưỡng bằng khăn ẩm vào các dịp lễ tết hoặc cuối năm. Đừng để đến khi bụi bám thành mảng dày mới vệ sinh.
Xử lý kịp thời nếu phát hiện các vết nứt nhỏ do thời tiết, nên dặm lại sơn kịp thời để tránh hơi ẩm xâm nhập vào sâu bên trong lõi gỗ.Một không gian thờ cúng uy nghi, sạch sẽ phản ánh rõ nét cái tâm và sự cẩn thận của gia chủ. Quá trình biến những khối gỗ vô tri thành những tuyệt tác tâm linh đòi hỏi hàng chục ngày công mài giũa, tỉ mẩn của đội ngũ anh em thợ lành nghề. Tại xưởng Đồ Thờ Hải Mạnh, mỗi bức hoành phi, mỗi bộ cửa võng trước khi xuất xưởng đều được xử lý bề mặt kỹ lưỡng nhiều lớp sơn, đảm bảo độ căng bóng và bền màu tối đa. Tuy nhiên, ông bà ta thường nói "của bền tại người", chính sự chăm chút, nâng niu và bảo quản đúng cách của gia đình mới là yếu tố quyết định để vẻ đẹp truyền thống ấy tỏa sáng bền bỉ qua nhiều thế hệ.
