Kiệu ngọc lộ và những điều cần biết về Kiệu ngọc lộ trong thờ cúng

Kiệu ngọc lộ là một vật phẩm thờ cúng quan trọng trong văn hóa tâm linh của người Việt Nam, đặc biệt là trong các nghi lễ tôn giáo và lễ hội truyền thống. Kiệu ngọc lộ thường được dùng để rước hoặc thỉnh các tượng thờ, bát nhang, hoặc các vật phẩm linh thiêng khác trong các dịp lễ lớn như rằm tháng Giêng, lễ hội đình làng, và các lễ rước thần linh.

Đặc điểm của kiệu ngọc lộ:

1. Thiết kế: Kiệu ngọc lộ thường được làm bằng gỗ quý như gỗ mít, gỗ gụ và được sơn son thếp vàng. Bề mặt kiệu thường được chạm khắc các hoa văn tinh xảo, mô phỏng các hình ảnh thần linh, hoa lá, hoặc rồng phượng, thể hiện sự trang trọng và linh thiêng.

2. Ngọc lộ: "Ngọc lộ" là một từ chỉ những hạt ngọc (hoặc ngọc giả) được đính trên kiệu, thể hiện sự cao quý và thiêng liêng của vật phẩm mà kiệu mang theo. Những hạt ngọc này có thể được làm từ đá quý, pha lê hoặc thủy tinh, tạo ra ánh sáng lấp lánh khi ánh sáng chiếu vào.

3. Ý nghĩa: Kiệu ngọc lộ không chỉ là phương tiện để di chuyển các vật phẩm thờ cúng mà còn là biểu tượng của sự tôn kính đối với thần linh, tổ tiên. Nó thể hiện lòng thành kính và cầu mong sự bình an, hạnh phúc và thịnh vượng cho gia đình và cộng đồng.

Lễ rước kiệu Ngọc Lộ là nghi lễ có từ lâu đời, được ghi chép trong các tư liệu lịch sử và trong văn bia đặt tại Chùa Tháp. Theo truyền thống, trước khi rước kiệu Ngọc Lộ, ông trưởng họ Trần vào Thượng điện Chùa Phổ Minh - nơi đặt ngai, bài vị Đức Vua - Phật Hoàng Trần Nhân Tông làm lễ xin rước bát hương ra Kiệu ngọc lộ. Khi đoàn rước kiệu từ Chùa Phổ Minh về đến sân Đền Thiên Trường, chủ tế rút 5 nén hương ở bát hương trên kiệu Ngọc Lộ cắm vào bát hương chỗ thần vị Đức Vua Trần Nhân Tông, sau đó thực hiện các nghi thức tế lễ và lưu kiệu tại đền, đến chiều ngày 16 tháng Giêng thì rước kiệu trở về Chùa Phổ Minh.

Sau một thời gian dài bị mai một, năm 2014, lễ rước Kiệu ngọc lộ được phục dựng để hoàn thiện các nghi lễ cốt lõi trong các hoạt động lễ hội Khai ấn Đền Trần, đảm bảo theo phong tục truyền thống. Lễ rước kiệu Ngọc Lộ ngày nay được tổ chức vào 7 giờ 30 phút, ngày 11 tháng Giêng hàng năm là nghi lễ mở đầu trong lễ hội Khai ấn Đền Trần. Đoàn rước kiệu xuất phát từ Đền Trần sang Chùa Phổ Minh với hàng trăm người, gồm đội múa lân - sư - rồng, đội cờ ngũ sắc, nghi trượng, dàn bát âm, đoàn tế nam quan, đoàn tế nữ quan, kiệu sứ giả, kiệu Ngọc Lộ, theo sau là các già làng, phật tử tụng kinh. Tại đây, các cụ cao niên thực hiện các nghi lễ xin chân nhang tại ban thờ Đức Vua-Phật Hoàng Trần Nhân Tông. Sau đó, siêu hương được đặt trên kiệu Ngọc Lộ rước về Đền Thiên Trường để thực hiện các nghi lễ tiếp theo.

Một số hình ảnh về Kiệu ngọc lộ và lễ rước Kiều ngọc lộ tại lễ hội Khai ấn Đền Trần: