MÊ TÍN DỊ ĐOAN VÀ NHỮNG BIỂU HIỆN
MÊ TÍN DỊ ĐOAN VÀ NHỮNG BIỂU HIỆN
Mê tín có nhiều biểu hiện khác nhau, ở mọi lĩnh vực đời sống xã hội, mọi lứa tuổi, địa vị, học vấn. Trong bài viết này, Đồ thờ Hải Mạnh chỉ đề cập đến một số biểu hiện phổ biến, mặc dù đã tìm cách ngăn chặn nhưng không những không giảm mà còn có biến tướng tinh vi hơn, gây nhiều nhức nhối cho xã hội.
1. Đồng cốt (đồng bóng)
Đồng cốt là hiện tượng mê hoặc khủng khiếp. Những kẻ làm ông đồng, bà cốt đều là người sống trong trạng thái bất bình thường, ý chí của họ ngày càng trở nên yếu kém, bởi họ luôn nạp mình cho những sức mạnh bên ngoài, làm cho tinh thần ngày càng trở nên lụn bại. Họ trở nên thụ động, không thể tự chủ, luôn bị ám ảnh và mất thăng bằng. Lâu ngày thì họ bị những ảnh hưởng ma quái xâm nhập và mất hẳn sự tự chủ. Họ lạm dụng, mạo xưng các danh hiệu thánh, thần để lừa bịp, bởi những thần linh xuất hiện đa phần là những ác thần, tiểu quỷ (có tâm lượng nhỏ hẹp, địa vị thấp kém trong thế giới quỷ thần) nhưng vì tự ngã to lớn nên thường lạm xưng là thần này, thánh nọ nên những lời phán thông qua đồng cốt nói chung thường khó hiểu, mù mờ, nhăng cuội, rời rạc, gây hoang mang, lo lắng. Những người yếu vía nghe xưng danh hiệu Phật, Bồ tát hay những vị tiên thánh liền khiếp đảm kính tin. Họ không dám phê phán đó là tà hay chính mà một mực quỳ mọp để được phong chức, hoặc nhận phép lành. Họ bị gạt bằng những danh hão trong cõi vô hình, hoặc bằng những bùa tà phép lạ, những huyền hoặc về quá khứ vị lai. Từ đây họ sống bằng ảo vọng mơ huyền, mất hết lý trí thực tại.
Trái với tín ngưỡng thờ Mẫu đích thực có nguồn gốc tinh thần lành mạnh, gắn liền với việc tôn trọng và bảo vệ môi trường thiên nhiên thì các hoạt động thờ cúng khác liên quan đến hầu đồng thường chỉ xoay quanh việc xin xỏ lợi ích vật chất đơn thuần, đều mang màu sắc vụ lợi, chộp giật, mê tín. Những hoạt động đó chỉ làm suy thoái, chứ không hề giúp phát triển đời sống tinh thần. Nơi nào những đồng cô bóng cậu lợi dụng hầu đồng để kiếm chác nổi lên, nơi đó môi trường thiên nhiên bị hủy hoại, trật tự xã hội bị rối loạn. Trong thực tế, những hoạt động này thường xuyên làm phát sinh, hoặc trở thành bình phong dung dưỡng những hành vi vi phạm pháp luật của cư dân địa phương.
2. Coi tay, xem tướng
Coi tay, xem tướng cũng có khi trúng, song ông thầy ấy luôn luôn nói câu thòng: “Tay hay tướng của ông có hiện điều xấu, có thể đến tháng đó sẽ mắc nạn, nếu ông biết làm lành làm phước có thể qua.”. Đến ngày tháng đó, nếu mắc nạn thì khen ông thầy xem trúng, nếu không thì ông thầy đổ tại làm lành làm phước! Như thế, mặt nào ông thầy cũng hay hết. Nhưng suy nghĩ kỹ, cả hai mặt mắc nạn và không, đều không có lợi gì cho người đi xem. Mất tiền xem tay, đến khi gặp nạn cũng phải tự chịu, ông thầy cũng không cứu giúp cho mình được gì. Còn nếu đến lúc gặp nạn, người xem tay không bị nạn, cho là làm lành làm phước được qua thì cũng là tự mình cứu mình, ông thầy cũng không giúp gì cho mình. Hơn nữa, nếu xem được thì ông thầy tướng đã coi được cho số của mình, không phải ngồi đấy mà làm thầy bói nữa!!!
3. Xin xăm, bói quẻ
Xin xăm, bói quẻ là một việc làm cầu may. Rủi may là điều xảy ra không có duyên cớ. Phó thác hành động của mình, cho đến phó thác cả đời mình vào chỗ không có duyên cớ, thật là tệ hại. Thánh, thần là lực lượng siêu nhiên, không có thật, mà nếu có thật thì cũng không có rảnh mà ngồi sẵn trên bàn để ứng hiện trong xăm quẻ cho con người. Nếu người xin xăm bói quẻ có trúng, chẳng qua phước nghiệp, lành dữ của mình mà hiện ra, như sách nói: “Phước chí tâm linh, họa lai thần ám”, nghĩa là người gặp lúc phước đến thì giở quẻ ra đều tốt, khi họa lại thì rút lá xăm nào cũng xấu. Thế là tốt xấu tại mình, không phải tại xăm quẻ. Con người cứ sửa mình cho tốt thì mọi việc đều tốt. Xin xăm, bói quẻ chỉ khiến chúng ta lo sợ thêm như ca dao đã nói: “Tay cầm tiền quý bo bo - Đem cho thầy bói mang lo vào mình”.
4. Dâng sao giải hạn
Dâng sao giải hạn đã tồn tại trong xã hội Việt Nam hàng ngàn năm nay. Nếu để giải quyết các yếu tố tâm lý con người thì đây là một nhu cầu chính đáng. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều người dân đang dâng sao một cách u mê, tạo ra những hiệu ứng không tốt, thành vấn nạn nhức nhối của xã hội.
Dâng sao giải hạn không có trong giáo lý nhà Phật mà đây là một nghi lễ của Đạo giáo. Vì thế, hàng loạt chùa tổ chức dâng sao giải hạn là không đúng. Phật giáo khuyên răn con người tích đức với luật nhân quả, luân hồi. Tức là, mọi nghiệp đều do sự tu tâm, cách hành xử của con người trong xã hội chứ không phải làm điều xấu rồi dâng sao giải hạn là an tâm, thoát luật nhân quả. Nhận thức sai lầm này ảnh hưởng nhiều tới việc duy trì thiện căn trong giáo lý nhà Phật, tạo tâm lý đám đông “mặc cả” với thần linh. Chỉ cần đầu năm lên đình, chùa dâng sao một lần thế là cả năm an tâm làm mọi điều theo ý mình. Thật là một sự vô lý!
Hơn nữa, hiện tượng đầu năm, hàng vạn, hàng ngàn người chen chúc ở các đền, các chùa để dâng sao cho thấy, chỉ một nghi lễ mà có thể cùng lúc giải hạn cho hàng ngàn người là không đúng. Vì, theo Kinh dịch, không phải sao nào cũng tốt và không phải sao nào cũng xấu. Việc xấu tốt của các sao còn do mệnh của từng người. Ví như sao Thái Bạch mọi người mặc định là xấu, nhưng, với người mệnh Kim, sao Thái Bạch là tốt.
5. Đốt giấy tiền, vàng mã
Tục đốt giấy tiền vàng mã rất phổ biến từ lâu đời, nhưng không thể cứ vin vào quan niệm “trần sao âm vậy” mà để tục này biến tướng mê muội như hiện nay.
Chính trên thế gian này, đồng tiền của nước này mang sang nước khác còn khó được chấp nhận, huống là nhân gian in, đốt xuống cho âm phủ dùng, có lý lẽ gì tin được. Những chiếc lầu bằng giấy, quần áo bằng giấy, làm xong đốt xuống âm phủ cho thân nhân dùng, quả là việc làm phí của vô ích. Con người khi chết cũng theo nghiệp thọ sanh, chớ đâu ngồi chờ người trần gửi nhà cửa, áo quần xuống dùng. Như thế, việc làm ấy vừa trái đạo lý, vừa phí tổn tiền bạc vô ích.
Mặt khác, tất cả các tôn giáo, tín ngưỡng đều coi con người bình đẳng. Không thần phật nào chỉ phù hộ cho những người giàu, với đồ lễ, với vàng mã “khủng”. Các giáo lý của các tôn giáo đều khuyên con người hướng thiện và thành tâm. Nhận thức coi đình, chùa này thiêng, nơi khác không thiêng, đồ lễ càng to thần phật càng phù hộ xuất phát từ sự u mê, tăm tối chỉ tạo điều kiện cho kẻ xấu kiếm lời. Tong trường hợp này, phong tục và hủ tục, tín ngưỡng và mê tín chỉ cách nhau một lằn ranh rất nhỏ của kiến thức và tâm lý./.
