NGŨ PHÚC – Ý NGHĨA VÀ BIỂU TƯỢNG
NGŨ PHÚC – Ý NGHĨA VÀ BIỂU TƯỢNG
“Ngũ phúc” là một từ nguyên ở trong thiên "Hồng Phạm" của Kinh Thư - bộ sách do Khổng tử và các đệ tử san định, sưu tập và dẫn giải 305 bài gồm phong dao bình dân (phong) cũng như những ca từ của giới quý tộc (nhã và tụng) của các nước nhỏ từ 2500 năm trước ở Trung Quốc. “Thư Kinh” có ghi: “Nhất viết thọ, nhị viết phú, tam viết an khang, tứ viết tu hảo đức, ngũ viết khảo chung mệnh”. Như vậy, “Ngũ phúc” gồm: thọ (sống lâu), phú (giàu có), khang ninh (yên lành), du hảo đức (có đức tốt) và khảo chung mệnh (vui, hết tuổi trời).
“Thọ” là mệnh không chết non, hơn nữa tuổi thọ lâu dài.
“Phú” là tiền tài dư dật hơn nữa còn có địa vị tôn quý.
“Khang ninh” là thân thể khỏe mạnh và tâm linh an bình.
“Hảo đức” là tấm lòng lương thiện và nhân hậu trầm tĩnh
“Khảo chung mệnh” là có thể dự đoán được ngày chết của mình. Lúc cuối cùng, không gặp phải tai họa bất ngờ, thân thể không ốm đau, trong nội tâm không lo lắng hay phiền não, an tường tự tại mà rời khỏi nhân gian.
Biểu tượng của ngũ phúc trong sản phẩm thờ
Theo quan niệm của người Việt thì “Ngũ phúc” là 5 điều hạnh phúc trong cuộc sống là : PHÚ, QUÝ, THỌ, KHANG, NINH. “Phú”: giàu về tiền bạc, vật chất; “Quý”: đài các, sang trọng; “Thọ”: sống lâu; “Khang”: khỏe mạnh (kiện khang thân thể); “Ninh”: sống yên ổn, an lành.
“Ngũ phúc” hợp lại mới tạo thành một cuộc sống trọn vẹn hạnh phúc, một khi tách rời ra thì không còn ổn nữa. Ví dụ, có người trường thọ lại nghèo hèn qua ngày, có người phú quý nhưng thân thể lại không tốt, có người nghèo hèn mà thiện chung, có người phú quý lại gặp tai họa bất ngờ…
Trong “ngũ phúc”, quan trọng nhất là phúc thứ tư – “Hảo đức” - là có được tấm lòng lương thiện, nhân hậu. Đây là tướng có phúc nhất. Bởi vì đức là căn nguyên của phúc, phúc là kết quả của đức tạo thành. Chỉ có “Hảo đức” đôn hậu thuần khiết, mới có thể nuôi dưỡng bốn phúc khác, khiến chúng không ngừng lớn mạnh.
Biểu tượng cho “Ngũ phúc” là 5 con dơi. Con dơi đọc theo tiếng Hán đồng âm với chữ “PHÚC”. Vì vậy, người ta tin rằng con dơi sẽ đem lại trường thịnh và thành công. Trong số những biểu tượng may mắn thêu trên long bào, dơi đỏ được thêu nhiều nhất, nó thường xuất hiện cùng với hình ảnh mây và nước trên long bào...
Trong các sản phẩm đồ gỗ mỹ nghệ, “Ngũ Phúc” thường được thể hiện qua biểu tượng 5 con dơi, thường đi kèm với Kim (tiền) – Dơi ngậm tiền vàng, với chữ Vạn, chữ Thọ, khánh…. Đó là sự kết hợp hài hòa tượng trưng cho cuộc sống trường thọ, tràn đầy tài lộc và niềm vui lớn...Ngoài ra, các nghệ nhân còn tinh tế lồng thêm các họa tiết khác như con hươu thể hiện thêm tài lộc, họa tiết mai đào thể hiện sức sống vui tươi, vun trồng thêm cho hạnh phúc được tràn đầy.
