​“TAM QUY NGŨ GIỚI” LÀ GÌ?

“TAM QUY NGŨ GIỚI” LÀ GÌ?

“Tam quy” và “Ngũ giới” là nền tảng xây dựng đạo đức trong tiến trình tu tập tiến đến Phật quả của người Phật tử. Bất cứ ai muốn trở thành một người Phật tử, điều kiện trước tiên là phải quy y “Tam bảo” và thọ trì “Ngũ giới”.

1. Tam quy là gì?

Đó là lòng tự nguyện của Phật tử thuận đi theo nương nhờ “Tam Bảo”. “Tam Bảo” là 3 thứ rất quý giá của nhà Phật, đó là:

- Phật bảo: tức là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni;

- Pháp bảo: là lời chỉ dạy của Đức Phật hồi còn tại thế được viết thành Kinh;

- Tăng bảo: là đội ngũ tăng ni, là những người tu hành tại cửa Phật.

Ba thứ này rất quý nên gọi là “Tam Bảo”. Thuận theo ba thứ này thì gọi là “Quy y Tam bảo”, gọi tắt là “Tam quy”.

Người Phật tử muốn quy y “Tam bảo” thì phải được người đại diện nhà Phật làm lễ Quy y tại chùa hoặc tại nơi có thờ Phật. Tại buổi lễ, người muốn quy y phải hứa trước Đức Phật thực hiện Ngũ giới, là 5 điều Đức Phật yêu cầu phải giữ gìn không được vi phạm. Nhà sư chủ trì lễ sẽ đọc từng điều để người phật tử quy y hứa trước Đức Phật. Tuy nhiên, Đức Phật không bắt phật tử phải hứa tất cả 5 điều. Hứa được điều nào thì hứa, điều nào thấy chưa hứa được thì im lặng không hứa. Không hứa mà sau này vẫn làm theo thì là tốt. Nhưng đã hứa thì phải làm, không được thất hứa. Xong lễ thì người này được coi là đã bước đi bước đầu tiên vào con đường tu Phật. Như vậy, quy y là việc làm hoàn toàn tự nguyện của mỗi người, không ai bắt buộc. Đó là cái hay cuả quy y.

2. Ngũ giới là gì?

“Ngũ giới” là 5 điều Đức Phật răn dạy phật tử không làm. Đó là hàng rào ngăn cấm những việc xấu của thân, khẩu, ý mà các phật tử cần tránh. Đây là 5 điều khuyến khích, Đức Phật chỉ nói tránh xa, chứ không phải là cấm kỵ, vì Đức Phật không thể cấm con người ta làm việc gì xấu, chỉ có thể khuyến khích họ đừng làm mà thôi.

“Ngũ giới” bao gồm:

1. Tránh xa sát sinh (Pànàtipàtà veramanì)

Tức là không giết người, là đồng loại của mình, không diệt chủng các sinh vật khác. Việc này Đức Phật cấm không cho Phật tử làm, chứ không phải chỉ khuyên không nên làm. Các tăng ni không giết để ăn thịt các sinh vật khác, nhưng mua thịt về ăn thì không bị cấm (Thời Đức Phật còn tại thế, khi đi hành khất, dân cho thịt cá, mang về cúng Tam Bảo xong Người cũng ăn).
Không sát sinh không có nghĩa là không giẫm chết một con kiến. Ăn thịt lẫn nhau là bản chất sinh tồn của động vật: Hổ, sư tử phải ăn hươu, nai, mèo, rắn phải ăn chuột, con người phải ăn thịt lợn, gà, tôm, cá v.v... Đó không phải là tội. Nhưng không được ăn thịt đồng loại: Hổ không ăn Hổ, chó mèo không ăn chó mèo, người không được ăn thịt người.
Không sát sinh còn có nghĩa không giết súc vật mang tính diệt chủng như: Săn bắt súc vật vào mùa sinh đẻ, đánh cá bằng nổ mìn, xả thải chết cả một sông hồ…Tội này rất nặng, nhất định sẽ bị phạt về sau. Cần hiểu diệt dịch (như dịch sâu cắn lúa, dịch cúm gia súc, dịch châu chấu tàn phá mùa màng hay phá rừng, diệt dịch chuột tàn phá mùa màng, diệt chim mang vi rút gây bệnh…), tuy có diệt hàng loạt, nhưng không phải là diệt chủng, vì không làm chúng tiệt chủng.

2. Tránh xa trộm cắp (Adinnàdàna veramanì).

Lấy trộm từ cái kim sợi chỉ, lừa gạt người khác, cho đến trốn lậu thuế đều gọi là tội trộm cắp. Cướp giật, tham ô công quỹ, tham nhũng, ăn chặn của dân, ăn chặn quỹ từ thiện… đều là tội trộm cắp rất nặng.
Cần hiểu trộm cắp là điều cấm đối với mọi người, tại mọi nơi, mọi lúc, mọi giai đoạn lịch sử, mọi nền kinh tế xã hội, không khoan trừ một trường hợp nào.

3. Tránh xa tà dâm (Kàmesu micchàcàrà veramanì).

Là không quan hệ tình dục bừa bãi. Đức Phật không cấm tình dục, nhưng cấm tình dục bừa bãi, vì tình dục bừa bãi sẽ dẫn đến mất sinh lực và tâm trí để tu luyện, đổ vỡ hạnh phúc gia đình, là cái nhân gây đau khổ cho mình cho người khác. Tình dục với nhiều người nhưng đồng thuận và không phạm quy định của Luật pháp và phong tục địa phương tuy không phạm tội tà dâm, nhưng sẽ bị hao tổn sinh lực, ảnh hưởng xấu đến việc tu luyện. Những người cưỡng bức tình dục, tình dục với trẻ em đều là phạm tội tà dâm nặng. Giúp người khác thực hiện tà dâm cũng là tội tà dâm. Chưa bao giờ Đức Phật cấm nhà sư không được có vợ có chồng, có chăng đó chỉ là giới luật của các đạo giáo địa phương ngày nay mà thôi.

4. Tránh xa nói dối (Musà vàdà veramanì).

Nói dối ở đây là nói dối để cầu lợi cho mình, làm hại người khác. Nếu nói dối để vui cười giải trí, hoặc để trấn an người bệnh, hoặc để cứu mạng người, bảo vệ chân lý, để đánh lạc hướng kẻ thù (như trong chiến tranh người ta còn lập trận giả, tạo mục tiêu giả), để giữ bí mật quốc gia v.v.. thì không phạm điều cấm kỵ này.

5. Tránh xa uống rượu và dùng các chất say (Suràmeraya majjappamàdatthàna veramanì)

Đức Phật chỉ cấm uống rượu dẫn đến bê tha, mất tâm trí sáng suốt để tu luyện. Kể cả các thứ như á phiện, ma túy đều không được dùng.

Đức Phật khi giảng về “Ngũ giới” chỉ khuyên phật tử không nên làm, chứ không nói đến người vi phạm sẽ bị phạt. Thực tế thì vi phạm “Ngũ giới” đều là phạm tội lỗi, nên sẽ tùy mức nặng nhẹ mà bị phạt theo luật người Trần và luật Nhân- Quả. Nếu có lọt được tội theo luật cõi Trần thì cũng không lọt được tội theo luật cõi Trời, nên giữ được Ngũ giới thì tâm hồn thanh cao, tu luyện thành đạt./.