Thiền trượng - Pháp khí của nhà Phật
Thiền trượng - Pháp khí của nhà Phật
Thiền trượng (còn gọi là tích trượng, chí trượng hay đức trượng) là một pháp khí thụ trì của các vị Phật, các hòa thượng, tiếng Phạn là “niết khế la”, khi sử dụng người ta tin kẻ tu hành sẽ tinh tấn trong trí tuệ và đạt được những phúc đức lớn lao. Thiền trượng giống như vật dẫn người xuất gia đi vào lẽ đạo mà không bị lầm lạc, dẫn tới giác ngộ và giải thoát.
“Tích” mang nghĩa là khinh, tức nhẹ. Nhờ tích trượng mà dục vọng được coi nhẹ, tránh được phiền não, trí tuệ tăng trưởng, thoát ra ngoài vòng sinh tử. Như thế “tích” cũng có nghĩa là sáng suốt, là tỉnh ngộ, là không còn say đắm trong thế giới dục vọng.
Thiền trượng thường có thân tròn vừa tay người cầm, thích hợp với các du tăng (những nhà sư đi du hóa chúng sinh). Nó cũng là chiếc gậy mà các nhà sư dùng để đi đường, đi khất thực. Thiền trượng mang nhiều ý nghĩa của đạo pháp. Thông thường, đỉnh gậy là một búp sen tượng cho thế giới nhà Phật, dưới đó là bốn khoen (bốn vòng cung) tượng cho tứ đế (Khổ đế: nói về sự khổ ở đời; Tập đế: nói về nguyên nhân sự khổ; Diệt đế: nói về sự khổ bị tiêu diệt, được giải thoát; Đạo đế: nói về phương pháp diệt trừ nguyên nhân sự khổ). Mỗi khoen được lồng 3 vòng nhỏ tạo thành 12 vòng tượng cho thập nhị nhân duyên (gồm: 1- Duyên Vô Minh; 2- Duyên Hành; 3- Duyên Thức; 4- Duyên Danh sắc; 5- Duyên Lục nhập; 6- Duyên Xúc; 7- Duyên Thọ; 8-Duyên Ái; 9- Duyên Hữu; 10- Duyên Thủ; 11-Duyên Sanh; 12- Duyên ưu bi, sầu khổ, bệnh chết). Cũng có loại thiền trượng trên đầu chỉ có 2 khoen tượng cho chân đế và tục đế (Chân đế là pháp vô vi, là sự thật trong bản chất tự nhiên của mọi sự mọi vật; Tục đế là pháp hữu vi, là sự thật do con người chế định hoặc quy ước với nhau về sự vật hay những vấn đề trong cuộc sống), 2 khoen đó chứa 6 vòng tượng cho pháp lục độ (là sáu phương pháp hành trì để cứu vớt mình và cứu người (tự độ và độ tha) từ cõi mê đến bờ giải thoát và đắc đạo, gồm: Bố Thí Ba La Mật, Trì Giới Ba La Mật; Nhẫn nhục Ba La Mật; Tinh tấn Ba Ma Mật; Thiền định Ba La Mật và Trí tuệ Ba La Mật).
Mỗi bước đi là một lần thiền trượng kêu lên như nhắc nhở con người tỉnh ngộ về ba cõi là không, khổ và vô thường để luôn chuyên tâm vào tu hành.
