Vì sao ban thờ Thần Tài lại đặt sát đất?
Vì sao bàn thờ Thần Tài lại đặt sát đất?
Thờ cúng Thần Tài là tín ngưỡng lâu đời của người Việt với mong muốn công việc làm ăn phát đạt, mọi điều suôn sẻ, nhất là với những người làm nghề buôn bán. Khác với ban thờ gia tiên hay các ban thờ thần, Phật, ban thờ Thần Tài thường đặt ở dưới đất.
Điều này xuất phát từ điển tích Thần Tài là một cô gái tên là Như Nguyệt. Ngày xưa, có một lái buôn tên là Âu Minh, khi đi thuyền qua hồ Thanh Thảo, được Thủy Thần tặng cho một cô hầu gái tên là Như Nguyệt. Âu Minh đưa Như Nguyệt về nuôi trong nhà, từ đó càng ngày càng phát đạt. Một hôm, vào Tết Nguyên đán, vì tức giận, Âu Minh đã đánh và làm Như Nguyệt sợ hãi, chui vào đống rác trốn mất. Kể từ đó, việc buôn bán của Âu Minh sa sút, chẳng bao lâu thì sạt nghiệp, trở nên nghèo khổ. Theo sự tích này, người ta lập bàn thờ Thần Tài sát nền đất hay nền gạch, không đặt cao như các bàn thờ khác, và đặt ở góc nhà hay nơi hàng hiên. Tục kiêng quét rác và hốt rác trong ba ngày Tết, sợ Thần tài không có chỗ ẩn trốn mà đi nơi khác thì việc làm ăn trong năm sẽ bị xui xẻo, thất bại cũng bắt nguồn từ tích này mà ra.
Mặt khác, người Việt luôn quan niệm “Đất có Thổ Công, sông có Hà Bá", sống ở đâu thì có Thổ Công, Thổ Địa ở đó, mỗi khi làm việc có đụng chạm đến đất đai, người Việt đều phải cúng vị thần này. Mặt khác, nông nghiệp vẫn chiếm vai trò quan trọng nên đất đai cùng các loại nông phẩm từ đất sinh ra là thứ của cải, tài sản chủ yếu nên thần Thổ Địa cũng được người Việt coi là Thần Tài. Thần Tài và Ông Địa luôn được thờ chung một cặp nên ban thờ thường được bố trí ở dưới nền nhà, sát đất, hướng ra cửa.
Mặc dù đặt ở dưới đất, nhưng không vì thế mà gia chủ giản đơn trong quá trình thờ tự mà phải thường xuyên lau dọn, bảo đảm tính tôn nghiêm, linh thiêng của ban thờ./.
