TAM TÒA THÁNH MẪU
TAM TÒA THÁNH MẪU
Tam Tòa Thánh Mẫu là ban thờ gồm 3 ngôi của 3 vị Thánh Mẫu: Đệ Nhất Thượng Thiên, Đệ Nhị Thượng Ngàn và Đệ Tam Thoải Phủ trong tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt.
1. Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên
Mẫu Thượng Thiên còn được gọi là Mẫu Đệ Nhất, cai quản miền trời. Với quan niệm của dân gian về Tứ Pháp (Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Điện, Pháp Lôi) thì Mẫu Thượng Thiên có quyền năng tạo ra mây, mưa, sấm, chớp và có liên quan tới văn hóa nông nghiệp lúa nước của dân tộc ta. Đền thờ Mẫu Thượng Thiên có ở khắp nơi nhưng nhiều và lớn nhất vẫn là ở những nơi Mẫu giáng trần hoặc hiển linh, lưu dấu tích. Ngày 3/3 âm lịch hàng năm là ngày hội chính của Mẫu. Trong Tam Tòa Thánh Mẫu, Mẫu Đệ Nhất tọa ở chính giữa, trong màu áo đỏ.
2. Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn
Mẫu Thượng Ngàn còn được gọi là Mẫu Đệ Nhị, cai quản miền rừng núi. Bà là Thánh Mẫu gắn bó với con người, cây cỏ và chim thú. Đền thờ Mẫu Thượng Ngàn có ở nhiều nơi nhưng hai nơi thờ phụng chính là Suối Mỡ (Bắc Giang) và Bắc Lệ (Lạng Sơn). Nơi nào có rừng, có núi, nơi đó có đền thờ Thánh Mẫu Thượng Ngàn. Ngày hội chính của Đệ Nhị Thánh Mẫu là 20/09 âm lịch hàng năm. Trên ban thờ Tam Tòa Thánh Mẫu, Bà ngồi bên tay trái Mẫu Thượng Thiên và mặc áo màu xanh.
3. Mẫu Đệ Tam (Mẫu Thoải)
Mẫu Thoải hay còn gọi là Mẫu Đệ Tam, Mẫu Thủy, cai quản miền sông nước. Thánh Mẫu Thoải Phủ gắn liền với đời sống thủy sinh của người dân từ xa xưa và trực tiếp lien quan tới thủy tổ dân tộc Việt trong buổi đầu dựng nước. Đền thờ Mẫu Thoải được dựng nhiều, hầu hết do lòng thành kính của nhân dân và ở nơi cửa sông, cửa biển chứ không có dấu tích nào của Mẫu vì bà không giáng phàm. Ngày hội chính của Mẫu Thoải là ngày 10/6 âm lịch hàng năm. Lễ hội được tổ chức long trọng nhất là tại Đền Mẫu Thác Hàn Sơn, Hà Trung, Thanh Hóa. Vị trí của Bà trong Tam Tòa Thánh Mẫu là bên tay phải của Mẫu Đệ Nhất và mặc áo màu trắng./.
